Хабарҳо

slider_img
slider_img
slider_img
slider_img

ДАР ЧАНД САТР. Рӯйдодҳо дар соҳаи роҳу нақлиёти кишвар, минтақа ва ҷаҳон

Санаи нашр: 12-03-2024 Просмотрено: 1326

Дар ин бахш бо хабарҳои кӯтоҳ дар бораи рӯйдодҳо, ҳодисаҳо, изҳорот, дастовардҳо, арзёбиҳо, раддабандиҳо, пешгӯиҳо дар соҳаи роҳу нақлиёти кишвар, минтақа ва ҷаҳон  шинос шавед.

                                 ДАР ТОҶИКИСТОН

Дар Тоҷикистон то охири соли 2025 дар масоҳати беш аз 4 ҳазор гектар 65 миллион дарахту буттаҳо шинонда мешаванд. Бештар аз ҳама дарахтони мевадиҳанда, хуч ва санавбар сабзонда хоҳанд шуд.

Дар канори роҳҳои автомобилгард зиёда аз 6 миллион ниҳол, аз ҷумла сафедор ва дигар дарахтони ороишии сояафкан ва ҳамешасабз шинонда мешаванд.

Чунин вазифагузорӣ шудааст дар Барномаи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Кишвари сабз» барои солҳои 2023-2027, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 ноябри соли 2023, № 544 ба тавсиб расидааст. Он дар асоси Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 таҳия гардида, ба коҳиш додани таъсири манфии омили инсонӣ ба муҳити зист нигаронида шудааст.

 Барнома дар ду марҳила амалӣ карда мешавад. Марҳилаи аввал солҳои 2023-2025 ва марҳилаи  дуюм солҳои 2026-2027 - ро дарбар мегирад.

                                           ***

Дар Тоҷикистон  солҳои охир шумораи  автомобилҳо ба таври назаррас афзоиш ёфтааст. Тибқи маълумоти РБДА ВКД ҶТ, то 1 марти соли 2024 дар ҷумҳурӣ расман 666074 воситаи нақлиёти автомобилӣ - сабукрав, боркаш, мусофирбар ба қайд гирифта шудааст.

Як сол пеш ин рақам ба 601136 баробар буд.

Айни замон дар кишвар 562000 мошини сабукрав ба қайд гирифта шудааст. Соли 1991 дар қаламрави Тоҷикистон ҳамагӣ 216 ҳазор мошини хусусии сабукрав ба қайд гирифта шуда буд.

 Агар дар соли 2014 дар мамлакат 38939 воситаи нақлиёт (ҳама намудҳо) мавҷуд буд, пас то 1 марти соли 2023 дар ҷумҳурӣ 51781 мошини боркаш, 16491 мошини мусофирбар, 524045 адад автомобили сабукрав, инчунин 4419 притсеп ва нимпритсеп ба қайд гирифта шудааст.

Ёдовар мешавем, ки воридоти воситаҳои нақлиёти автомобилӣ, ки то соли 2013 истеҳсол шудаанд,  тибқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2 августи соли 2023 таҳти рақами 355 манъ карда шудааст.

                                           ***

 Ба Тоҷикистон ворид кардани  мошинҳои барқӣ низ меафзояд. Соли 2023 беш аз 3 ҳазор мошинҳои барқӣ харидорӣ карда шуданд, минбаъд ҷумҳурӣ ният дорад, ки ҳиссаи онҳоро то 20-30% афзоиш диҳад.

Чунин тадбирҳо дар доираи «Барномаи рушди нақлиёти барқӣ барои солҳои 2023-2028» ба нақша гирифта шудаанд, ки лоиҳаи он аз ҷониби Вазорати нақлиёт таҳия ва бо қарори Ҳукумати ҶТ аз 31 октябри соли 2022 таҳти  рақами 532 тасдиқ гардидааст.

 Барнома ба рушди технологияҳои хидматрасонии мошинҳои барқӣ нигаронида шудааст, дар натиҷаи татбиқи он ҷойҳои нави корӣ пайдо мешаванд ва вобастагии Тоҷикистон аз сӯзишвории воридотӣ коҳиш меебад. Илова бар ин, бо гузаштан ба нақлиёти барқӣ ҳаҷми партовҳои газҳои гулхонаӣ, ки асосан мошинҳо ихроҷ мекунанд, кам мешавад.

Соли 2022 ба Кодекси андози ҶТ тағйирот ворид карда шуд, ки воридоти нақлиёти барқӣ ба кишварро бидуни боҷи гумрукӣ дар 10 соли оянда, инчунин озод кардани онҳоро аз андоз ва аксизҳо пешбинӣ мекунанд.

                                        ***

                                ДАР МИНТАҚА

Мутобиқи қарори  Девони Вазирони Ҷумҳурии Узбекистон «Дар бораи тадбирҳои иловагӣ оид ба такмили низоми иҷозатномадиҳии ҳамлу нақли байналмилалии бор ва мусофирон тавассути нақлиёти автомобилӣ» аз 7 июли соли 2023 № 277, интиқоли байналмилалии бор аз қаламрави давлати сеюм ё ба қаламрави давлати сеюм (интиқол ба/аз кишварҳои сеюм) интиқоли бор тавассути воситаҳои нақлиёти автомобилӣ, ки дар кишвари фиристодашуда бор карда, дар кишвари таъинот  фуроварда шудаанд ва  дар  кишвари сеюм, ки ба қайд гирифта шудаанд. 

Интиқолдиҳандаи байналмилалии давлат аз ҷониби яке аз Тарафҳо метавонад борҳоро аз қаламрави давлати Тарафи дигар ба қаламрави давлати сеюм ва аз қаламрави давлати сеюм ба қаламрави давлати Тарафи дигар интиқол диҳад, агар барои ин иҷозати мақомоти салоҳиятдори Тарафи дигар тибқи созишномаҳои байниҳукуматӣ дар соҳаи ҳамлу нақли байналмилалии автомобилӣ гирифта шуда бошад.

Аз 1 марти соли 2024 интиқоли бор тавассути нақлиёти автомобилӣ аз кишварҳои сеюм ба қаламрави Ҷумҳурии Узбекистон, ки тавассути боркунӣ, аз ҳад зиед бор кардан ё пайваст кардан дар қаламрави ғайри кишвари фиристодашуда амалӣ карда мешавад, танҳо бо пешниҳоди бланкҳои иҷозатдиҳӣ "ба/аз кишварҳои сеюм", ки аз ҷониби мақомоти салоҳиятдори Ҷумҳурии Узбекистон дода шудаанд, амалӣ карда мешавад.

Хоҳиш мекунем, ки ин маълумотро ҳангоми банақшагирии ҳамлу нақли байналмилалии бор ба назар гиред.

                                      ***

Узбекистон ва Афғонистон ба барқарорсозии роҳи оҳани «Хайратон-Мазори Шариф» шурӯъ карданд. Дар ин бора хадамоти матбуотии "Узбекистон темир йӯлллари" (Роҳҳои оҳани Узбекистон)  иттилоъ дод.

Маросими оғози таҷдиду таъмири хатти роҳи оҳан, ки Узбекистон ва Афғонистонро мепайвандад, 21 феврали соли 2024 дар истгоҳи «Хайратон» баргузор шуд.

Ширкати «Узбекистон темир йӯллари» барои оғози марҳилаи аввали кор 120 коргарро ба Афғонистон фиристондааст. Дар ин марҳила интиқоли вагонҳои боркаш ба истгоҳи «Набиобод» ба нақша гирифта шудааст. Барои ин корҳои барқарорсозӣ дар боғи истгоҳи «Хайратон» ва дар километри 57-уми роҳ гузаронида мешаванд.

Роҳбарони ширкатҳои роҳи оҳани Узбекистон ва Афғонистон моҳи ноябри соли гузашта дар бораи таъмири қитъаи роҳи оҳани «Хайратон - Набиобод - Мазори Шариф» ба мувофиқа расиданд.

                                           ***

 ВКД Узбекистон бо мақсади танзими ҳаракати воситаҳои нақлиёти инфиродӣ, аз ҷумла самокатҳои барқӣ (скутерҳо) лоиҳаи тағйирот ба Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ (ҚҲР)-ро таҳия кардааст.  Пешниҳод карда мешавад, ки идоракунии чунин воситаҳои нақлиёт аз ҷониби наврасони то 14-сола манъ карда шавад.  Бо чунин воситаҳои нақлиёт  соҳибонашон метавонанд дар роҳравҳо бо суръати то 6 км/соат, дар қисми роҳ то 20 км/соат ҳаракат кунанд.

                                         ***

Дар Қазоқистон пешниҳод шудааст, ки нархи роҳҳои пулакӣ боло бурда шавад. Дар ин бора 15 феврали соли 2024 Вазири нақлиети ҶТ Марат Карабоев изҳор дошт, хабар медиҳад Zakon.kz.  

Ба гуфтаи ӯ, пешниҳод шудааст, ки тарифҳои роҳҳои пулакӣ 2-3 маротиба боло бурда шаванд.

 «Ман дафъатан мегӯям, ки 2-3 маротиба - чунин нахоҳад шуд, аммо % хоҳад буд. Мутахассисони мо бояд ҳисоб кунанд, ки барои хариди 1100 адад техника ҷиҳати хидматрасонии роҳҳо чӣ қадар пул лозим аст. Албатта, мо наметавонем ҳамаи инро якбора пардохт кунем», -  таъкид кард Вазир.

Вай итминон дод, ки болоравии тарифҳо барои роҳҳои пулакӣ бо ҷомеа баррасӣ хоҳад шуд.

                                         ***

Аз 1 марти соли 2024 дар ҳашт минтақаи Қазоқистон маҳдудият барои  мошинҳои гаронвазн ҷорӣ карда шуд. Дар ин бора Вазорати нақлиёти ҶҚ иттилоъ дод, менависад Zakon.kz.

Вазорат шарҳ дод, ки ҳар сол дар фасли баҳор маҳдудияти муваққатии ҳаракати воситаҳои нақлиет бо бори зиёда аз 8 тонна ба меҳвари ягона барои ҳифзи роҳҳои аҳамияти ҷумҳуриявӣ пас аз зимистон ҷорӣ карда мешавад.

                                           ***

Аз моҳи феврали соли 2024 дар Қирғизистон фоизи ҳамаи ҷаримаҳо барои вайрон кардани Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ бекор ва аз ҳисоб бароварда шуданд, хабар медиҳад Вазорати  корҳои дохилии Қирғизистон.

Пештар ронандае, ки ҚҲР-ро вайрон ва ҷаримаро сари вақт пардохт намекард, ба ҳар рӯзи таъхири пардохт фоизи муайян илова мешуд.

                                  ДАР ҶАҲОН

Соли 2024 дар Иттиҳоди Аврупо барои ронандагон тағйирот пешбинӣ шудааст. Ҷаримаҳо барои вайронкунии ҷиддии қоидаҳои ҳаракат дар роҳ бояд дар ҳамаи кишварҳои узви Иттиҳод ба таври яксонтатбиқ карда шаванд. Вакилони парлумони Аврупо пешниҳоди васеъ кардани доираи таҳримҳоро дастгирӣ карданд.

Яке аз пешниҳодҳо ин аст, ки ҳангоми бозхонди шаҳодатномаи ронандагӣ дар ягон кишвари Иттиҳод ин ҷазо (ё ҷарима) бояд дар ҳама давлатҳои аъзо низ амал кунад.

Мақсад аз он иборат аст, ки тавассути мубодилаи иттилоот байни давлатҳои аъзо, ронандагоне, ки ҷиноятҳои вазнин содир кардаанд, барои дубора ба паси чамбараки мошин нишастан имкон наёбанд.

                                         ***

Стандартҳои нави роҳҳо дар Аврупо дар иртибот ба мошинҳои боркаш 21 июни соли 2023 эътибори ҳуқуқӣ пайдо карданд. Онҳо дарозии пурраи автопоездро 25,25 метр ва вазни умумиро 44 тонна иҷозат медиҳанд.

Яъне, дар нақшаҳои Иттиҳоди Аврупо бартараф кардани ҳамаи монеаҳо барои ҳаракати дохилӣ ва байналмилалии воситаҳои нақлиёт бо дарозии 25,25 м пешбинӣ шудааст. Вақте ду кишвари ҳамсоя дар Аврупо ин дастурро қонунӣ мекунанд, мошинҳои боркаш метавонанд фавран сарҳади ин ҳардуро бидуни иҷозатномаҳои иловагӣ убур кунанд.

                                       ***

Аз 1 апрели соли 2024 дар Русия қонун дар бораи бекор кардани андозбандии дукарата барои фурӯшандагони мошин ҳукми амал пайдо мекунад. Агар пештар ҳангоми хариду фурӯши мошинҳо байни шахсони ҳуқуқӣ онҳо маҷбур буданд, ки андоз аз арзиши изофаро дубора пардохт кунанд (дар асл аллакай он ба арзиши мошини нав харидашуда гузаштааст), пас акнун ин корро кардан лозим намеояд.

Танҳо фарқи байни арзиши фурӯш ва хариди мошин андозбандӣ карда мешавад.

                                         ***

  Нархномаҳо барои хизматрасониҳои аз санҷиши техникӣ гузаронидани автомобилҳо, ки дар Русия ҳанӯз тирамоҳи соли 2022 муқаррар шуда буданд, аз аввали соли 2024 боло рафтанд. Аксари минтақаҳои кишвар нархи санҷиши техникии мошинҳои сабукравро 12%, аз 913 то 1022 рубл зиёд карданд.                                                                

                                        ***

Аз барномаи нақлиётии Маскав то соли 2030 бармеояд, ки  истифодаи самокату мотороллерҳои барқӣ (скутерҳо) ва дигар воситаҳои ҳаракати инфиродӣ  (ВҲИ) то соли 2030 аз 350 ҳазор то 750 ҳазор дар як шабонарӯз зиёд мешавад. Чунин маълумотро дар блоги худ 6 марти соли 2024 шаҳрдори пойтахти Русия Сергей Собянин нашр кард ва тазаккур дод, ки ин рақамҳо  бо ҳаҷми  мсофиркашонии метро  қобили муқоисаанд.

                                        ***

Дар Русия шаҳодатномаҳои ронандагӣ, ки муҳлаташон солҳои 2024 ва 2025 ба охир мерасанд, ба муддати се сол тамдид карда мешаванд.

 Акнун шаҳрвандон метавонанд дар давоми се соли дигар шаҳодатномаи ронандагии муҳлаташон соли 2024 ё 2025 ба охир расидаро истифода баранд. Тағйироти дахлдор аз 28 декабри соли 2023 эътибор пайдо кард. 

                                           ***

Ширкатҳои ҷопонии Suzuki ва Skydrive ба истеҳсоли мошинҳои парвозкунанда шурӯъ карданд. Мошинҳои парвозкунанда бори аввал дар доираи Намоишгоҳи ҷаҳонии Expo-2025 дар шаҳри Осака намоиш дода мешаванд. Истеҳсолкунандагон эълон карданд, ки ба сохтани чунин дастгоҳҳо шурӯъ мекунанд.

 Дар назар аст, ки пас аз чанд сол онҳо паркҳои таксиро пур кунанд ва инчунин барои зуд ба беморон расонидани табибон истифода шаванд.

 Ширкат ният дорад, ки соли 2026 чунин мошинҳоро ба шахсони хусусӣ ба фурӯш гузорад ва модели аввал SKYDRIVE (SD-05) хоҳад буд, ки барои се нафар, аз ҷумла халабон пешбинӣ шудааст.

Масофаи дарозтарини парвоз 15 км хоҳад буд ва чунин мошин бо ёрии 12 муҳаррики барқӣ ба ҳаракат дароварда мешавад.

 Истеҳсолкунандагон хабар доданд, ки суръати баландтарини ҳаракати мошин 100 км/соатро ташкил медиҳад. Он ба таври  вертикалӣ парвоз мекунад ва фуруд меояд.

                                            ***

Ронандагон аҳолии Русияро аз мушкилоти вобаста ба интиқоли мошин аз 1 апрели соли 2024 огоҳ карданд, хабар медиҳад "Газеты.Ru".

Бастани каналҳои воридоти хусусии мошинҳо аз хориҷа аллакай шӯру ғавғои харидоронро коҳиш дод ва ронандагон ба фармоишҳои инфиродӣ гузаштанд.

 «Дар айни замон ҳама интизоранд, ки 1 апрел тартиби нави бекор кардани мошинҳо аз хориҷа ҷорӣ карда шавад. Дар моҳи март мошинҳоро қариб ҳеҷ кас намебарад, ба истиснои ноумедшудаҳо — онҳое, ки медонанд, ки то 1 апрел мошинро ба қайди Русия гузошта метавонанд», - гуфт яке аз намояндагони бозор ба хабарнигорон.

Ҳамаи онҳо мутмаинанд, ки бинобар қоидаҳои нав арзиши мошинҳо боло меравад, хароҷоти нав ба он дохил карда мешаванд, аммо системаи пурраи воридоти мошин тавассути кишварҳои Иттиҳоди иқтисодии Аврупо  боқӣ намемонад.

                                              ***

Ҳукумати Федератсияи Русия бо қарори № 243 аз 29 феврали соли 2024 содироти бензини молиро аз Русия муваққатан манъ кард.

 Манъи содироти бензинҳои молӣ (кодҳои ТН ВЭД ЕАЭС) 2710 12 411 0 - 2710 12 590 0), аз ҷумла молҳои дар савдои биржавӣ харидашуда муқаррар карда шудааст.

Манъкунӣ ба молҳое, ки аз қаламрави Русия барои расонидани кӯмаки башардӯстона бароварда мешаванд, молҳое, ки дар доираи созишномаҳои байналмилалии байниҳукуматӣ ва ҳамлу нақли байналмилалии транзитӣ содир карда мешаванд, татбиқ намегардад.

Манъкунӣ аз 1 марти соли 2024 эътибор пайдо карда, то 31 августи соли 2024 амал менамояд.